25 Μαρτίου 2014

Του Ευαγγελισμού και του Ελληνισμού... ένα ρίγος

 
Με το χειρόγραφο του μπαρμπα-Γιάννη Μακρυγιάννη και τη γλυκιά Βέρα Νόνη* να παίζει αντίγραφο του εμβληματικού ταμπουρά, θα ήθελα σήμερα να στείλω εικαστικό και μελωδικό μήνυμα για τον Ευαγγελισμό και την Επέτειο της Εθνεγερσίας: ΦΙΛΕΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΙ, ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΑ!
Στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο φυλάσσεται ο ταμπουράς που αποδίδεται στον Μακρυγιάννη. Ταμπουρά έπαιζαν πολλοί αγωνιστές του ’21. Ο Κατσαντώνης αλλά και ο Ρήγας και ο Κολοκοτρώνης αναφέρονται «να σέρνουν όπου πήγαιναν τον ταμπουρά και να ξεχνιούνται με ένα τραγούδι». Σύμφωνα με μαρτυρία από τα «Απομνημονεύματά» του, ο Μακρυγιάννης αυτοσχεδίασε με τον ταμπουρά του ένα τραγούδι, μετά από σχετική παράκληση των Γκούρα και Παπακώστα, το οποίο κατέληξε σε προφητικό μοιρολόγι...


ΑΚΟΥΣΤΕ ΤΟ ΑΠΟ ΕΚΠΟΜΠΗ ΤΗΣ ΕΡΤ (1980) ΣΕ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΑΓΑΠΗΜΕΝΟΥ ΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΦΙΛΟΥ ΝΙΚΟΥ ΜΠΑΖΙΑΝΑ:





Το Παλαμήδι και γενικά το Ναύπλιο πρωταγωνίστησαν με ποικίλους τρόπους στον Αγώνα αλλά και στην Ιστορία της Πατρίδας μετά την Επανάσταση.
Στον μητροπολιτικό ναό του Aγίου Γεωργίου τελέστηκαν οι κηδείες σπουδαίων μορφών της Eλληνικής Eπανάστασης, όπως του Παλαιών Πατρών Γερμανού και του Δημητρίου Yψηλάντη, που ενταφιάστηκε μάλιστα στον νάρθηκα του ναού.
Eδώ τελέστηκε με κάθε μεγαλοπρέπεια και η κηδεία του δολοφονηθέντος Kυβερνήτη της Eλλάδος Iωάννη Kαποδίστρια. Tο ταριχευμένο λείψανο του Kυβερνήτη εναποτέθηκε στο διακονικό του ναού, για έξι περίπου μήνες, μέχρι τις 29 Mαρτίου του 1832.

* Η ανάρτηση με γονική συναίνεση. Η Βέρα ανήκει ως βοηθός στο δυναμικό της Μαρίζας Κωχ, αφού ο πατέρας της Γιάννης Νόνης από το 2002 συνεργάζεται με το Βιωματικό Μουσικό Εργαστήρι της Κωχ, ενώ είναι διευθυντής της χορωδίας της «Πολιτιστικής Αργολικής Πρότασης» και της Δημοτικής Φιλαρμονικής Νέας Κίου.
 

22 Μαρτίου 2014

Πότε μια επέτειος έχει νόημα

Ένα εμβριθέστατο δοκίμιο του ΚΩΣΤΑ ΧΑΤΖΗΑΝΤΩΝΙΟΥ για τις εθνικές επετείους περιλαμβάνει η πλούσια ύλη του περιοδικού ΦΡΕΑΡ (τχ. 6), που κυκλοφορεί την ερχόμενη εβδομάδα.
Σε προδημοσίευση, ο ΑΜΦΙΑΡΑΟΣ παρουσιάζει εδώ ένα απόσπασμα:
 
Πότε μια επέτειος έχει νόημα
Η μάχη εναντίον του χρόνου (δηλαδή: η μάχη εναντίον της φθοράς), είναι μια έμφυτη ορμή σε κάθε άνθρωπο, φυσική ροπή κάθε κοινότητας. Από τη μάχη αυτή εκβλάστησε το έθος και το ήθος των επετείων, ως μέθοδος για να προτάσσεται ένα ξεχωριστό μέρος του υλικού της ζωής (ατομικής ή συλλογικής), ως μια ιδανική αφορμή για να αναδύεται από τη γαλήνια θάλασσα της λήθης ένα ισχυρό κύμα μνήμης. Ένα κύμα συγκίνησης που δροσίζει την ανυδρία της καθημερινότητας. Εκ φύσεως λοιπόν οι άνθρωποι αναζητούν την επέτειο, οργανώνουν μνημόσυνα. Ζητάνε φίλους και συγγενείς για να θυμούνται το μακρύ δρόμο που βαδίσανε μαζί πριν γίνουν και αυτοί αργά ή γρήγορα παρελθόν, με έσχατη προσδοκία ένα αναμμένο κερί μνημοσύνης και γι’ αυτούς από τους επιγενομένους.
Η προσδοκία αυτή δεν είναι χωρίς κινδύνους. Ο πιο σημαντικός; Να ξεπέσει η μνήμη σε εκδήλωση τυπικής λατρείας του παρελθόντος, σε μια έκφραση φοβικής νοσταλγίας που θεριεύει όταν το παρόν είναι αφόρητο, όταν το μέλλον προβάλλει επίβουλο. Υπάρχουν φυσικά πολλοί τρόποι για να δει μια κοινότητα το συλλογικό της παρελθόν. Μια επέτειος, για λαούς και ανθρώπους υγιείς, δεν μπορεί ωστόσο να συνιστά ούτε αρχαιολογική σύλληψη (όπου το παρελθόν γίνεται μνημείο), αλλά ούτε να υφίσταται την αφαιρετική χρήση του συμβόλου. Δεν μπορεί να προσφέρεται για ιδεολογική χρήση του παρελθόντος ως ενός ιδεατού προτύπου που προσανατολίζει σε ένα μόνο μέρος της κληρονομιάς υποτιμώντας το σύγχρονο πολιτισμό. Το παρόν δεν μπορεί να επικαλείται την παράδοση απλώς για να γεφυρώσει το χάσμα του χρόνου, με τη μιμητική αναβίωση του παρελθόντος ή με την αναπαλαιωτική αποκάθαρση του συγχρονικού.[...]
Τι νόημα έχει λοιπόν μια επέτειος πίστης, περηφάνιας και αντίστασης σε μια εποχή διάλυσης, κατακερματισμού, απελπισίας; Μόνο ένα. Ως άρνηση κάθε νέου εκβιασμού. Ως εσωτερική πρώτιστα αποτίναξη του πονηρού ραγιά που γεννήθηκε ξανά εντός της έντεχνα καλυμμένης μέσα στην κατανάλωση ηθικής κατάρρευσης. Ο ραγιάς, ο μοιραίος άνθρωπος, που θα εμποδίζει πάντα την προκοπή μας όσο δεν βρίσκουμε το θάρρος και τη δύναμη να τον σκοτώσουμε μέσα στη συνείδησή μας, θα συνεχίσει να γιορτάζει τις επετείους που όρθωσαν όσοι δεν δέχτηκαν να ζήσουν σαν ραγιάδες. Υποκρισία; Ή νοσταλγία μιας δύναμης που δεν έχει πια; Στο μεταξύ η επέτειος χάνει το ζωογόνο νόημα της και ξεπέφτει όσο δεν αναλαμβάνουμε ως δική μας δυνατότητα το ήθος της Άρνησης. Ένα ήθος- προϋπόθεση της νέας σύνθεσης που θα γίνει δυνατή μόνο όταν εμφανιστεί μια νέα ηγετική τάξη. Μια τάξη δεμένη με την εθνική της παράδοση αλλά και με συναίσθηση μιας αποστολής που θα επεκτείνει αυτή την παράδοση στο μέλλον όχι ως αντιγραφή αλλά ως εφαλτήριο για νέα επιτεύγματα.[...]

19 Μαρτίου 2014

Ένα βιβλιοπωλείο... τσέπης με μεγάλη καρδιά!

 
Ο Χρήστος Γιανναράς στα εγκαίνια
Συνεργάτες του ΦΡΕΑΤΟΣ στα εγκαίνια. Από αριστερά: Βάκης Λοϊζίδης, Κώστας Λιννός, Ούρσουλα Φωσκόλου, ο διευθυντής Δημήτρης Αγγελής, Κώστας Χατζηαντωνίου, Γιάννης Κωβαίος και ο εκδότης Θόδωρος Παντούλας.
______________________
Φίλες και φίλοι, ο εκλεκτός φίλος και κατά νόμον εκδότης (και) του περιοδικού μας ΦΡΕΑΡ Θόδωρος Παντούλας εγκαινιάζει το μικροκαμωμένο αλλά εξόχως φιλικό και νοικοκυρεμένο βιβλιοπωλείο του στην καρδιά της Αθήνας:
Ακαδημίας & Μαυροκορδάτου 2
Εκεί θα πιούμε τον σαββατιάτικο καφέ οι συνεργάτες του ΦΡΕΑΤΟΣ, για να ευχηθούμε στον Θόδωρο τα "καλορίζικα"!
 

18 Μαρτίου 2014

Ένας μαθητής βιώνει τον αρχαίο λόγο...

Με χαρά και συγκίνηση έλαβα από τον άγνωστό μου μαθητή της Α' Λυκείου ΘΕΟΔΩΡΟ Α. ΣΠΗΛΙΩΤΗ, που φοιτά στο Μουσικό Σχολείο Σπάρτης το πιο κάτω σημείωμα. Αφορμή στάθηκε το άρθρο μου στο περιοδικό "ΦΡΕΑΡ" (απόσπασμα του οποίου έχω αναρτήσει και εδώ) με τίτλο «"Νεκρολογούντες" με... ολοζώντανο λόγο», σχετικά με τις συζητήσεις περί καταργήσεως της διδασκαλίας των Αρχαίων.
Ούτε λίγο ούτε πολύ, ο μαθητής αποστομώνει όλους εκείνους που επιμένουν να παρουσιάσουν σαν "νεκρή" την προδρομική μορφή της σημερινής γλώσσας μας:


 Η  Μουσική στην Ελλάδα: παρελθόν και παρόν
Η μουσική ως μορφή πνευματικής  και ψυχικής έκφρασης αναπτύχθηκε ήδη από τους πρώτους ανθρώπους  που έζησαν σε αυτόν τον τόπο. Ακόμα και στη μυθολογία παρουσιάζεται ο θεός Ερμής, ο αγγελιαφόρος του θεού Δία, ο οποίος, από την ηλικία περίπου των 4 ετών, κατασκεύασε την πρώτη λύρα, που έπειτα τη χάρισε στον θεό Απόλλωνα, τον θεό της μαντικής και της μουσικής. 
Αργότερα, η μουσική εξελίχθηκε σε πολλά στάδια. Το πρώτο στάδιο τοποθετείται στα αρχαία χρόνια, όταν οι άνθρωποι άρχισαν να τραγουδούν τα κατορθώματα σπουδαίων ηρώων, με τη συνοδεία της κιθάρας. Αυτοί ονομάστηκαν αοιδοί. Κάθε βασιλικό παλάτι είχε έναν αοιδό. Όμως, οι αοιδοί άρχισαν σιγά-σιγά να παρακμάζουν, με αποτέλεσμα να τους διαδεχτούν οι ραψωδοί. Οι ραψωδοί, οι οποίοι ανήκουν στο δεύτερο στάδιο, ήταν ποιητές που απήγγελλαν διάφορα έργα, τα ομηρικά. Όταν εξέλιπαν οι ραψωδοί, άρχισαν να πρωτοεμφανίζονται τα θέατρα, που έπαιξαν σπουδαίο ρόλο για τη μουσική και ανήκουν στο τρίτο στάδιο. Ένας από τους πιο γνωστούς ποιητές του θεάτρου ήταν ο Ευριπίδης. Ο Ευριπίδης υπήρξε  ένας από τους τρεις τραγικούς ποιητές -οι άλλοι δύο ήταν ο Αισχύλος και ο Σοφοκλής- που συνέθεσε 92 τραγωδίες, από τις οποίες οι 73 διασώθηκαν. Αρχικά, ο κορυφαίος αυτός λογοτέχνης εκμεταλλευόταν έναν μύθο και με συνδυασμό μουσικής - ποίησης τον μετέφερε στο κοινό.
Στη σημερινή εποχή, συνεχίζουμε να δοξάζουμε τους δικούς μας ήρωες. Κάθε χρόνο, για παράδειγμα, στη Σπάρτη διεξάγεται το «Σπάρταθλον», για να τιμήσουμε τους ήρωες που πολέμησαν στους Περσικούς πολέμους. Στο πλαίσιο αυτό, το Μουσικό Σχολείο Σπάρτης, με τις ελάχιστες πρόβες που πραγματοποίησε και με τα ολιγάριθμα μέλη της χορωδίας και της ορχήστρας, παρουσίασε τα αρχαία επιγράμματα του Σιμωνίδη του Κείου, που τα μελοποίησε η μόνιμη μουσικός του σχολείου Αναστασία Κόκκινου.
Βέβαια, το αποτέλεσμα της εκδήλωσης ήταν  συναρπαστικό και «καταιγιστικό», καθώς κέρδισε τις εντυπώσεις σπουδαίων ανθρώπων που παρευρίσκονταν εκεί.    Όμως, εμφανίστηκε και μία δεύτερη πρόκληση. Λίγες μέρες μετά την αξιόλογη εκδήλωση, ζήτησαν από το Μουσικό Σχολείο Σπάρτης να παρουσιάσει στο 40ό πανελλήνιο συνέδριο των φιλολόγων μερικούς στίχους από την «Άλκηστη» και την «Ελένη» του Ευριπίδη, που μελοποίησε για την περίσταση  η  προαναφερθείσα εκπαιδευτικός του σχολείου. Δυστυχώς, αποχώρησαν πάρα πολλά μέλη από τη χορωδία και την ορχήστρα, ενώ θα μπορούσαν να συμμετέχουν. Παρ’όλα αυτά, οι ελάχιστοι εθελοντές παρουσίασαν ένα ικανοποιητικό αποτέλεσμα στο συνέδριο, το οποίο το επαίνεσαν διακεκριμένοι φιλόλογοι.  
Βέβαια, όλη αυτή η περιπέτεια ήταν συναρπαστική. Μακάρι να καταλάβαιναν όλοι οι μαθητές τι σημαντικό ρόλο μπορούσαν να  διαδραματίσουν στο σπουδαίο συνέδριο.                          
Θεόδωρος Α. Σπηλιώτης, μαθητής της Α΄ Λυκείου, μέλος του συνόλου.
ΣΗΜΕΙΩΣΗ "ΑΜΦΙΑΡΑΟΥ": Για τις ίδιες εκδηλώσεις και με την ίδια αφορμή αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του περιοδικού (και απόσπασμα στον ΑΜΦΙΑΡΑΟ)άρθρο της καθηγήτριας που επιμελήθηκε των μελοποιήσεων ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ ΚΟΚΚΙΝΟΥ. 

2 Μαρτίου 2014

"Προσωπεία" για την παράσταση του "ΑΜΦΙΑΡΑΟΥ"

 
Το Καρναβάλι από αύριο θα είναι ανάμνηση, αφήνοντας την παρακαταθήκη του για του χρόνου! Ευτυχώς, θα μας μείνει εν δράσει και η ομομήτρια –γεννημένη κι αυτή από τη διονυσιακή λατρεία– τέχνη, το Θέατρο.

Τα προσωπεία που βλέπετε είναι χειροτεχνήματα των μαθητών και μαθητριών της Θεατρικής Ομάδας του Γυμνασίου Αγίου Στεφάνου, που προετοιμάζεται να ανεβάσει αποσπάσματα της τραγωδίας μου «ΑΜΦΙΑΡΑΟΣ».
Εμψυχώτρια του όλου εγχειρήματος η εκλεκτή συνάδελφος του σχολείου αυτού και φίλη ΜΑΡΙΑ ΜΑΤΟΠΟΥΛΟΥ (καθήμενη σαν μοντέλο για την επίδειξη) και καλλιτεχνικός σύμβουλος η επίσης φίλη ΜΑΡΙΑ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗ, εικαστικός και ενδυματολόγος με πολυετή θητεία στο θέατρο και στην τηλεόραση, που αφιλοκερδώς έρχεται από την άλλη άκρη της Αττικής, για να διδάξει τεχνικές στα παιδιά!

Και ιδού το επίτευγμα της τελευταίας της επίσκεψης! Μάσκες με το εκμαγείο του κάθε παιδιού σε γάζα και έπειτα σε γύψο, που κατασκεύασαν μόνα τους βοηθώντας το ένα το άλλο!
Ένα θερμό «ευχαριστώ» από εδώ στις δυο πολύτιμες φίλες και πολλά συγχαρητήρια στα παιδιά για τον ζήλο και την αξιοθαύμαστη δοτικότητα μεταξύ τους!
 
 

12 Φεβρουαρίου 2014

ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟ!!! Δύο Έλληνες -νικητές Διαγωνισμού- στην κορυφή του World Trade Center!

 
 
Η ΔΗΜΗΤΡΑ ΚΟΥΚΗ
και ο ΒΛΑΣΗΣ ΡΑΦΑΗΛΙΔΗΣ
είναι το ζευγάρι Ελλήνων, που ως 1οι νικητές στον Διεθνή Διαγωνισμό Φωτογραφίας του World Trade Center, του πρώτου από τους νέους Δίδυμους Πύργους της Νέας Υόρκης, ανέβηκαν χθες (22.00 ώρα Ελλάδος και με -6°C) στην κορυφή του -στον 102ο όροφο, δηλαδή στο υψηλότερο σημείο του Δυτικού Ημισφαιρίου! Το Κέντρο θα δοθεί στο κοινό σε περίπου 4 μήνες.
*

Η Δήμητρα έκανε την καταπληκτική λήψη, από ιδεώδη γωνία και σε τέλειο κάδρο! Και ο Βλάσης -που κατά απίστευτη σύμπτωση είχε χθες την ονομαστική του εορτή!- ανέλαβε την καλλιτεχνική επεξεργασία της φωτογραφίας! Η συμμετοχή δηλώθηκε με το όνομα του δεύτερου και, άρα, τυπικά η νίκη με 13.785 ψήφους μέσω διαδικτύου χρεώνεται στον Βλάση.
 
Οι νικητές είναι Πατρινοί, που τώρα διαμένουν στην Αθήνα, και είχαν την καλοσύνη να παραχωρήσουν αποκλειστικά στον ΑΜΦΙΑΡΑΟ την ΠΡΩΤΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΑΝΑΡΤΗΣΗ από τη χθεσινή υλοποίηση του επάθλου τους! Μαζί της η Δήμητρα είχε και την ελληνική σημαία, που της έδωσα, αλλά οι Αμερικανοί αρνήθηκαν επίμονα να την κρατάει, για λόγους εθνικού τους γοήτρου...
 
ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ ΘΕΡΜΑ ΤΟΥΣ ΦΙΛΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΙΜΗ!

 

5 Φεβρουαρίου 2014

Ο Υβ Μπονφουά μιλάει στο "ΦΡΕΑΡ"!

 
[Ο Yves Bonnefoy (Τουρ, 1923), ο σημαντικότερος σύγχρονος Γάλλος ποιητής, δεν χρειάζεται συστάσεις στο ελληνικό κοινό• αρκεί ν’ ανατρέξει κανείς στον τόμο των Ποιημάτων στην εξαίσια μετάφραση των Μηνά Δημάκη και Χριστόφορου Λιοντάκη, να θυμηθεί τους Τάφους της Ραβέννας (πάλι σε μετάφραση Χρ. Λιοντάκη), τις μεταφράσεις του Δημήτρη Τ. Άναλι, του Κώστα Αντύπα και πιο πρόσφατα του Θανάση Χατζόπουλου.
Ποιητής, κριτικός και μεταφραστής, μελετητής της τέχνης και πανεπιστημιακός, φίλος δια βίου της Ελλάδας και φίλος μεταξύ άλλων των υπερρεαλιστών (με τους οποίους ήρθε σε ρήξη το 1947), πολυβραβευμένος και υποψήφιος εδώ και χρόνια για το βραβείο Νόμπελ, ο Μπονφουά δέχθηκε να μας παραχωρήσει την εκτενή συνέντευξη που ακολουθεί, επιβεβαιώνοντας την κατά κανόνα ορθή παρατήρηση ότι οι αληθινά σπουδαίοι άνθρωποι είναι συνήθως απλοί και προσηνείς στους τρόπους.]
 
Εάν κάποιος κάνει λόγο σήμερα για τη γαλλική ποίηση στην Ελλάδα, ένα είναι το όνομα που έρχεται στα χείλη όλων: Υβ Μπονφουά. Μπορείτε να μας μιλήσετε λίγο για την ποιητική σας αφετηρία, τις επιρροές και τα αναγνώσματά σας τότε; Να μας δώσετε, δηλαδή, το πορτραίτο του καλλιτέχνη Υβ Μπονφουά σε νεαρή ηλικία;
Ποιος ήμουν εγώ στο ξεκίνημά μου; Αρχικά ένας μεγάλος αδαής. Πήγαινα στο σχολείο, στο λύκειο, κι ανακάλυπτα ότι υπήρχαν φιλόσοφοι, καλλιτέχνες, ποιητές κυρίως, και το λίγο που έφθανε μέχρι τ’ αυτιά μου με συνέπαιρνε, καταλάβαινα καλά ότι ήταν μέσα σ’ εκείνους κι από εκείνους που η ανθρώπινη κατάσταση –ελάχιστα ελκυστική εκεί όπου βρισκόμουν κι εκείνα τα χρόνια–, μπορούσε να αποκτήσει νόημα, να φανερώσει τον πλούτο της. Αλλά εκείνος ο τόπος, εκείνη η στιγμή ήταν επίσης αυτό που με απέκοβε από εκείνα τα έργα. Βρισκόμουν σε μία μικρή πόλη, απολύτως ακόμα αποκοιμισμένη, ζούσα σ’ ένα εργατικό περιβάλλον στο περιθώριο των πολιτιστικών δρώμενων˙ ήταν η εποχή ακριβώς πριν τον πόλεμο, που κρατούσε την αναπνοή της μέσα στο προαίσθημα του ολέθρου. Έπειτα, ήρθαν τα χρόνια του πολέμου, όπου δεν μπορούσα να βρω παρά μόνο λίγα βιβλία, εκτός από κάποια των υπερρεαλιστών, που τα πουλούσαν σε χαμηλή τιμή στο βιβλιοπωλείο του σταθμού απ’ όπου έπαιρνα το τρένο κάθε βράδυ. Μετά από κάποιο διάστημα ήρθα στο Παρίσι, αλλά τα μουσεία ήταν κλειστά κι άλλωστε, αφέθηκα να παγιδευτώ στη σουρρεαλιστική περιπέτεια, με την αυθεντική της αίσθηση της ποίησης αλλά την πολύ περιορισμένη καλλιτεχνική της γνώση και τις δογματικές της κρίσεις, που αρνούνταν ακόμα και να κοιτάξουν τη ζωγραφική εκείνη που προοριζόμουν ν’ αγαπήσω τόσο δυνατά, όταν επιτέλους μπόρεσα να την ανακαλύψω στα πραγματικά έργα, με τη θαυμαστή τους ποικιλία. Και η οποία [σουρρεαλιστική περιπέτεια] καταργούσε τη μουσική. Ας σκεπάσει η νύχτα την ορχήστρα, έγραφε ο Μπρετόν. Δεν ήταν όμως απ’ αυτόν τον δρόμο που θα μπορούσα να έχω φθάσει σ’ εκείνο που τόσο πολύ λαχταρούσα τόσο πολύ να συναντήσω, δεν έχω αμφιβολία γι’ αυτό. [...]
 
[Μπορείτε να διαβάσετε όλη τη συνέντευξη στο 5ο μας τεύχος, που κυκλοφορεί στα βιβλιοπωλεία.]
 
 
ΟΛΑ ΤΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΥ ΤΕΥΧΟΥΣ
ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ ΦΡΕΑΡ

25 Ιανουαρίου 2014

Καί μελωδοῦντες «μέ… ὁλοζώντανο λόγο»!

Την εύγλωττη και άκρως διδακτική εμπειρία της από την εξοικείωση των μαθητών της με αρχαία ποίηση, που η ίδια μελοποίησε, καταθέτει η φίλη και συνάδελφος του Μουσικού Σχολείου Σπάρτης Αναστασία Κόκκινου στην ψηφιακή έκδοση
του περιοδικού "ΦΡΕΑΡ".
 
 

[... ] Τό κείμενο αὐτό γράφτηκε μέ ἀφορμή τό ἄρθρο τοῦ Γιάννη Β. Κωβαίου «Νεκρολογοῦντες μέ… ὁλοζώντανο λόγο» (Φρέαρ, τχ. 4, και απόσπασμα σε προηγούμενη ανάρτηση του ΑΜΦΙΑΡΑΟΥ). «Ἡ διακύβευση, λοιπόν, εἶναι νά καταστήσουμε ἑλκυστικότερη τή διδασκαλία, μέ πιό εὔληπτα κείμενα καί μέ παιγνιώδη διδακτική ἀπό τήν Ε΄ Δημοτικοῦ καί ὄχι νά ἀποκαθηλώσουμε τήν προσέγγιση τῶν παλαιότερων μορφῶν τῆς γλώσσας μας [...]», ἐπισημαίνεται ἐκεῖ, ἀνάμεσα καί σέ ἄλλα σημαντικά.
Ὄντως, ἡ γλώσσα μας εἶναι ζωντανή καί ἑνιαία στήν πολυτυπία της ἀνά τούς αἰῶνες, μαζί μέ τή μουσική μας, τήν «καθ’ ἡμᾶς μουσική». Ἐμεῖς νά κρατηθοῦμε ζωντανοί, κι ἀπό τό παρόν νά ὁδηγηθοῦμε στό παρελθόν, στίς ρίζες, στίς πρῶτες πηγές. Τά μουσικά σχολεῖα, πού τόσο δοκιμάζονται ἀπό τήν κρίση τῶν ἡμερῶν μας, πολλά προσέφεραν καί πολλά ἔχουν νά προσφέρουν, στό πλαίσιο τῆς διαχρονίας αὐτῆς.
 
ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΕΔΩ

20 Ιανουαρίου 2014

Ζούμε ξανά και ξανά τον Διάλογο Αθηναίων και Μηλίων...

 
Η ΓΛΩΣΣΑ ΤΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑΣ ΑΛΛΑΞΕ ΑΠΟΔΕΚΤΕΣ

Του Γιάννη Β. Κωβαίου
    Από τις διακρατικές σχέσεις του αρχαίου ήδη κόσμου οι λεκτικοί ακροβατισμοί, τα σοφίσματα και τα τεχνάσματα εν γένει των ρητόρων και των πρέσβεων αποτελούσαν βασικά εργαλεία της διπλωματίας. Κορυφαίο δείγμα στην παγκόσμια βιβλιογραφία ο διάλογος Αθηναίων και Μηλίων, με τη γνωστή φρικώδη κατάληξη, τη σφαγή του γηγενούς πληθυσμού από τους ισχυρούς, και άρα αδίστακτους, «συμμάχους» τους.
    Το ίδιο, φυσικά, ισχύει σε μέγιστο βαθμό και έως τις μέρες μας. Ωστόσο, η γλώσσα της διπλωματίας έχει πλέον διευρύνει θεαματικά το ακροατήριό της, αφού αποδέκτες δεν είναι μόνο οι διπλωμάτες ή οι πολιτικοί της αντίπερα όχθης ή των κατά περίπτωση εταίρων. Είναι –μέσω «πρόθυμων» δημοσιογράφων και λοιπών αναμεταδοτών– το σύνολο εν δυνάμει της κοινής γνώμης ενός, περισσότερων ή και όλων των λαών. Ο κώδικας των ποικίλων εξουσιών σήμερα, αν δεν αντιγράφει, πάντως δεν έχει να ζηλέψει και πολλά από τη «Νεόγλωσσα» του Μεγάλου Αδελφού.
    Το έχουν ζήσει μέχρι τώρα πολλοί λαοί και, φυσικά, το βιώνουμε τα τελευταία χρόνια κι εμείς –τόσο απευθείας από τις ηγεσίες του τόπου μας όσο, και κυρίως, από τις αλλεπάλληλες και ιταμές προσταγές της τρόικας των δανειστών μας· οι «θυσίες του λαού μας, που επιτέλους πιάνουν τόπο», το «πρωτογενές πλεόνασμα», η «κινητικότητα και διαθεσιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων» και άλλα συναφή σλόγκαν των πρώτων, ο «εξορθολογισμός των δαπανών» (δβ. η αποψίλωση της Δημόσιας Υγείας και Παιδείας από προσωπικό ή η στέρηση ανταποδοτικών χορηγήσεων στους συνταξιούχους), η «αναδιάρθρωση της πολεμικής βιομηχανίας» (δβ. η απογύμνωση της Άμυνας της χώρας και η καταφυγή της σε… φιλόστοργους ξένους παραγωγούς πολεμικού υλικού) κ.τ.τ. των δεύτερων. Πέρα, μάλιστα, από τις νόμιμες ή νομιμοφανείς εξουσίες, δρουν πια ανεξέλεγκτες τρομοκρατώντας λαούς και κυβερνήσεις και οι παράνομες, όπως οι λεγόμενοι «οίκοι αξιολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας» των χωρών. Η γλώσσα γίνεται ανερυθρίαστα προκρούστεια κλίνη για οποιαδήποτε αθέμιτη σκοπιμότητα […]
ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ από περιοδικό ΦΡΕΑΡ, τχ. 5, Ιαν.-Φεβρ. 2014


12 Ιανουαρίου 2014

Τα... εκατοστήσαμε στον ΑΜΦΙΑΡΑΟ!

Αργά αλλά σταθερά, ο ΑΜΦΙΑΡΑΟΣ συμπλήρωσε 100 φίλες και φίλους που τον παρακολουθούν ως μέλη!
 
Η Ειρήνη Ορφανού γράφτηκε σήμερα ως 100ό μέλος και την καλωσορίζω με χαρά!
 
Αφιερώνω, επ' ευκαιρία, αυτή τη χαρούμενη και αυθόρμητη σκηνή
με τη μικρή φίλη μου Κατερίνα
και αυτά τα ακούσματα σε όλες και όλους τους πιστούς
αλλά και ευκαιριακούς επισκέπτες του ιστολόγιου.
 
Από το νέο 4πλό cd της Παιδικής Χορωδίας Σπύρου Λάμπρου "ΝΑ ΜΕΓΑΛΩΝΟΥΜΕ ΜΑΖΙ"

2 Ιανουαρίου 2014

Καλοτάξιδη η νέα χρονιά!

Φίλες και φίλοι μου,
οι δικές μου ευχές επιτρέψτε μου
να είναι κάπως... πραγματιστικές:
 
Του χρόνου τέτοια μέρα -ίσως για πρώτη φορά-
να ΜΗΝ πούμε: "Να πάει αυτή η χρονιά
και να μην ξαναγυρίσει!".
Κατ' εμέ, θα είναι επίτευγμα...
 
 
Έργο Εύης Καραχλή, Νικόλ Παπάκου (Enartist)

15 Νοεμβρίου 2013

"Νεκρολογούντες" με... ολοζώντανο λόγο!

Η διδασκαλία των Αρχαίων Ελληνικών πάλι στο επίκεντρο. Η στήλη μου "ΓΛΩΣΣΑ ΕΘΙΜΟ ΕΘΙΜΩΝ" στο τχ. 4 του περιοδικού "ΦΡΕΑΡ", που θα κυκλοφορήσει σε λίγες μέρες, φιλοξενεί άρθρο του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΕΝΤΡΩΤΗ,  Προέδρου στο Τμήμα Ξένων Γλωσσών, Μετάφρασης και Διερμηνείας του Ιονίου Πανεπιστημίου, στο οποίο θεωρεί αυταπόδεικτο ότι τα Αρχαία είναι νεκρή γλώσσα και χαρακτηρίζει "γελοίους" όσους επιμένουμε στην ανάγκη να αιμοδοτείται διαρκώς η διδασκαλία της Νέας Ελληνικής από τις στοιχειώδεις έστω γνώσεις της Αρχαίας, γιατί διαφορετικά απλώς θα παπαγαλίζουμε "ξεκάρφωτες" σημερινές λέξεις, αγνοώντας σε ποια οικογένεια λέξεων ανήκουν και, άρα, πώς γράφονται, τι σημαίνουν κ.λπ. Ο εκλεκτός πανεπιστημιακός κλείνει προτείνοντας τη διδασκαλία της ως ξένης γλώσσας στη Β΄ και Γ΄ Λυκείου και στη Φιλοσοφική και, μάλιστα κατ' εξαίρεση και παράλληλα με διδασκαλία της Λατινικής.
Προδημοσιεύω εδώ ένα απόσπασμα αυτού του άρθρου και ακολούθως ένα απόσπασμα από το δικό μου στο ίδιο τεύχος:
 
 

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ
Του Γιώργου Κεντρωτή
 
      Δεν χρειάζεται να είσαι ούτε ο Σωσύρ ούτε ο Γιάκομπσον για να «αποφανθείς» ότι τα αρχαία ελληνικά είναι γλώσσα νεκρή. Το γελοίον της αντίθετης άποψης –ότι, δηλαδή πρόκειται για... ζωντανή γλώσσα– αναδεικνύεται τουλάχιστον διττώς: Πρώτον, γνωρίζει κανείς πού εντοπίζεται γεωγραφικώς η κοινότητα των φυσικών ομιλητών της; Και, δεύτερον: υπ’ αυτή την έννοια «ομοίως» ζωντανή γλώσσα είναι και τα λατινικά!
Προχωράμε στο αμέσως επόμενο επίπεδο γελοιότητας: Όσο γελοίο είναι το να ισχυρισθείς ότι θα μιλήσεις καλύτερα γερμανικά και αγγλικά, αν εμβαθύνεις γλωσσικώς, π.χ., στο έπος του Νιμπελούνγκεν και στο έργο του Τσώσερ αντίστοιχα, άλλο τόσο (ίσως δε και περισσότερο, λόγω ακριβώς της πολύ μεγαλύτερης χρονικής απόστασης) είναι το να πιστεύεις ότι ο κλασικός αττικισμός θα σε καταστήσει κραταιό χρήστη της νέας ελληνικής. Όταν, μάλιστα, κραυγάζεις περί τούτου, όπως δυστυχώς συμβαίνει επί έτη και έτη στην πατρίδα μας, τότε δεν είσαι απλώς γελοίος, αλλά η περίπτωσή σου βοά – καθιστώντας σε, εκτός από άσχετο, και διαβόητο.
Όποιος πιστεύει ότι μέσω της γνώσης των ευκτικών του αορίστου β΄ των ανωμάλων εις –μι ρημάτων και επί τη βάσει της συντακτικής αναγνώρισης των γενικών κατηγορηματικών της ιδιότητας και των κατά δοτικήν κατηγορουμένων θα κατασταθεί σέμνωμα και εγκαλλώπισμα του νεοελληνικού λόγου, είναι απλώς simplicissimus, παναπεί αφελέστατος. [...]
Ας παραδεχθούμε, επί τέλους, την αλήθεια! Όχι μόνο θα μας ωφελήσει ως έθνος και θα μας απαλλάξει από ιδεολογηματικές αγκυλώσεις, αλλά και, επί πλέον, θα  μπορέσουμε να ανασάνουμε ελεύθερα δίχως κανέναν βραχνά. Πού βρίσκεται η αλήθεια; Σε δύο απλές, απλούστατες διαπιστώσεις και παραδοχές. Στο ότι, πρώτον, οι όποιες λόγιες επιβιώσεις στη γλώσσα, που μιλάμε σήμερα, οφείλονται σχεδόν αποκλειστικά στην αρχαΐζουσα καθαρεύουσα (: και από ελάχιστα έως καθόλου στην αρχαία ελληνική), και στο ότι, δεύτερον, η αρχαία ελληνική μαθαίνεται –αφού δεν ομιλείται– μόνο με έναν τρόπο: ως ξένη γλώσσα. [...]
 
 
"ΝΕΚΡΟΛΟΓΟΥΝΤΕΣ" ΜΕ... ΟΛΟΖΩΝΤΑΝΟ ΛΟΓΟ!
Του Γιάννη Β. Κωβαίου


     Οφείλω να δηλώσω εξαρχής ότι ειλικρινά χαίρω για την αρτιότητα του νεοελληνικού λόγου που αρθρώνουν ή γράφουν σχεδόν όλοι εκείνοι οι συμπατριώτες μας οι οποίοι αποκαλούν «νεκρή γλώσσα» τα Αρχαία Ελληνικά! Αναφέρομαι, φυσικά, στους σοβαρούς, στιβαρούς και καλοπροαίρετους επιστήμονες, πολιτικούς ή άλλους, που μετέχουν στον προβληματισμό για τη διατήρηση ή κατάργηση της διδασκαλίας των Αρχαίων. Είναι βέβαιο πως το υψηλό επίπεδο λόγου –με την ορθοέπεια στην εκτύλιξή του αλλά με κορωνίδα το αξιοθαύμαστο και ακριβολόγο λεξιλόγιο, που αποκαλύπτει τη βαθιά παιδεία κάποιου ομιλητή ή συγγραφέα– το χρωστούν στην άριστη ή έστω επαρκή αναστροφή τους κάποτε με το μάθημα ή και εκτός σχολείου με το άθλημα αυτό. Εκ των πραγμάτων το χρωστούν, εκόντες άκοντες, και στο γενετικό υλικό τους, εφόσον η Ελληνική αποτελεί μητρική τους γλώσσα. Από εκεί και πέρα, οι κεκράκτες και των δύο πλευρών δεν μας αφορούν, είτε χειρίζονται ικανοποιητικά τη γλώσσα μας είτε όχι. [...]
    Η διακύβευση είναι να καταστήσουμε ελκυστικότερη τη διδασκαλία, με πιο εύληπτα κείμενα και με παιγνιώδη διδακτική από την Ε΄ Δημοτικού και όχι να αποκαθηλώσουμε την προσέγγιση των παλαιότερων μορφών της γλώσσας μας, όπως –φερ’ ειπείν– της ελληνιστικής κοινής, που ακούμε στην εκκλησία. Τα σημερινά, πάντως, εγχειρίδια του Γυμνασίου τρομάζουν και απωθούν τους μικρούς μαθητές μας, που παλεύουν ήδη να διαχειριστούν και 2-3 ξένες γλώσσες!
     Αν το κάνουν όλο και πιο συστηματικά και εμφατικά για την Αρχαία Ελληνική τόσα άλλα κράτη, το κάνουν, ασφαλώς, παρέχοντας μια ξ έ ν η γλώσσα στους νεαρούς πολίτες τους, όπως άλλωστε και το δικό μας διδάσκει ξένες γλώσσες –καλώς ή κακώς– από την Α΄ Δημοτικού. Όμως, η Ελληνική στη διηνεκή διαμόρφωσή της πώς είναι δυνατό να παρουσιαστεί από τη δική μας Πολιτεία στα ίδια τα Ελληνόπουλα σαν… ξένη, όπως ζητούν επίμονα κάποιοι; Ας πούμε –και για να μείνουμε στην ίδια τη λέξη– θα τα διδάσκουμε ότι ο  Εύξεινος Πόντος αποτελείται από τις… ξένες λέξεις «ξένος» (αποσιωπώντας τεχνηέντως και το «Ὦ ξεῖν᾿, ἀγγέλλειν Λακεδαιμονίοις…», που θα μας έκανε μεγάλη ζημιά!) , «ευ» (σιγοντάροντας το «θένκς» των παιδιών, μέχρι να ξεχαστεί το «ευχαριστώ» και όλα τα «ευ») και «πόντος» (με την κρυφή ελπίδα ότι και το «καταποντίζομαι» τους έμοιαζε για ξένο); Και, αν για διάφορες λέξεις που ενσωματώθηκαν στο λεξιλόγιό μας υποδεικνύουμε στους μαθητές την ξενική προέλευση, όπως αραβική, ιταλική, σλαβική κ.λπ., τι προέλευση θα επιφυλάξουμε στις χιλιάδες ελληνικές λέξεις μας: «προέρχονται από το μακρινό παρελθόν»; (Ποιου λαού και ποιου πολιτισμού;) [...]

16 Οκτωβρίου 2013

Πέτυχε στην πράξη το... Δ΄ ΠΡΟΣΩΠΟ!

"Ευχαριστώ θερμά το... Δ΄ πρόσωπο! Δηλαδή, εγώεμείς οι ομιλητές) ευχαριστούμε εσάς (το ακροατήριο) και όλοι μαζί το Σπίτι της Κύπρου για την υποδειγματική
όπως πάντα φιλοξενία!"
Με τα λόγια αυτά έκλεισα τη ζεστή βραδιά της παρουσίασης του βιβλίου μου, τη Δευτέρα 14 Οκτωβρίου 2013.
 
 
   Μεταξύ άλλων, η κ. Χάρις Σχολινάκη-Χελιώτη, διδάκτωρ Ιστορίας της Τέχνης και επίτιμη σχολική σύμβουλος Φιλολόγων, παρουσίασε τη θεωρία του συγγραφέα για τη συνάρθρωση των τριών προσώπων από κοινού στο Δ΄, αφού πρώτα αναφέρθηκε στο εξώφυλλο του βιβλίου:
[...] Εκτός από τον προκλητικό, θα μπορούσα να πω, τίτλο του βιβλίου, ο οποίος από την πρώτη στιγμή, νομίζω, εξάπτει την περιέργεια και το ενδιαφέρον κάθε φιλαναγνώστη και φιλαναγνώστριας, και το εξώφυλλο του βιβλίου, ως σύνολο, εκπέμπει ένα συγκεκριμένο και ενδιαφέρον αισθητικό στίγμα, το οποίο, καθώς η ανάγνωση του βιβλίου προχωρεί, αποκαλύπτει τη συνάφειά του με τις θέσεις και την προβληματική των κειμένων. Στοιχείο βέβαια που επίσης αποκαλύπτει και τη βαθιά εξοικείωση του συγγραφέα με τη γλώσσα των εικόνων και τη σημειολογική τους βαρύτητα.
Η μικρή διακριτική εικόνα, δημιούργημα κι αυτή μιας ακόμη καλλιτεχνικής ιδιότητας του Γιάννη Κωβαίου, δηλ. του φωτογράφου καλλιτέχνη, σηματοδοτεί αισθητικά το ευρύτερο ιδεολογικό πλαίσιο, στο οποίο κινείται και συμπυκνώνει τις θεματογραφικές του έγνοιες και αγωνίες: Ο άνθρωπος, οι άλλοι, οι σχέσεις, η κοινωνία, ο πολιτισμός, ο χώρος, ο γεωγραφικός και ο χρόνος ο ιστορικός, ο Ελληνισμός.

Ακολούθως, εξήγησε τη θεωρία:
Η συνύπαρξη των ενεργούντων ή των πασχόντων προσώπων συναποτελεί μια δυναμική τριαδική ενότητα που συνοψίζει την ενέργεια ή το πάθος τους, που νοηματικά ξεπερνά τα όρια των γραμματικών πρώτου (Α΄), δεύτερου (Β΄) και τρίτου (Γ΄) προσώπου. Αυτήν την ενότητα, τη συνάρθρωση των τριών προσώπων, ο συγγραφέας την ονομάζει «Τέταρτο Πρόσωπο» και την προτείνει στον αναγνώστη και την αναγνώστρια των κειμένων του για από κοινού προβληματισμό. Σπεύδει βεβαίως με έμφαση να εξηγήσει πως πρόκειται για ένα καθαρά θεωρητικό σχήμα, το οποίο σε καμιά περίπτωση δεν εμπλέκεται με τη γραμματική τάξη.
Με αυτήν την προσέγγιση της γλώσσας και την επινόηση του Δ΄ Προσώπου, ο Γιάννης Κωβαίος θεωρεί ότι είναι δυνατό να φωτιστεί, κατά το δυνατόν, ένας ολόκληρος μηχανισμός σχέσεων και συσχετισμών, θέσης και άρνησης, δράσης και αντίδρασης ανάμεσα στα πρόσωπα ή τις ομάδες προσώπων.

   Μιλώντας για την ενότητα περί Γλώσσας, σημείωσε:
 [...] Με κεντρικό άξονα, την αποτίμηση των αποτελεσμάτων της γλωσσικής μεταρρύθμισης και της καθιέρωσης του μονοτονικού, στη διάρκεια μιας τριακονταετίας, ο Γιάννης Κωβαίος θίγει ζωτικά, όπως πιστεύω, θέματα γλώσσας, κοινωνίας και επικοινωνίας. Και επειδή, για να είναι γόνιμος ο απολογισμός, πρέπει πρωτίστως να εμπεριέχει το στοιχείο της κριτικής προς πάσα κατεύθυνση, τα δοκίμια αυτά θέτουν βεβαίως τα σοβαρά προβλήματα που σήμερα αντιμετωπίζει η γλώσσα μας εξαιτίας της κακής χρήσης της, αλλά και επισημαίνουν τις ευθύνες όλων μας για τις κάθε μορφής στρεβλώσεις της. Η γλώσσα, αυτή «η πρώτη ύλη του πολιτισμού», όπως την αποκαλεί ο συγγραφέας, δυστυχώς όχι μόνο δεν αξιοποιήθηκε, αλλά απαξιώθηκε με πολλούς τρόπους και σε πολλές όψεις της καθημερινής, σχολικής, κοινωνικής, πολιτικής ζωής.
   Κλείνοντας, αναφέρθηκε στην ενότητα για την "ανθρωποπρέπεια":
[...] Η ανθρωπιά λοιπόν είναι το ζητούμενο στη δύσκολη εποχή μας. Αυτή που θα μας ξανασυνδέσει με το Εσύ με τον ΄Αλλον, σε μιαν οργανική ενότητα, για να πορευτούμε, όπως αναφέρει ο συγγραφέας, μαζί του «Εις Εμμαούς». Δύσκολη διαδικασία η συνάντηση αυτή μέσα στο κλίμα του ατομισμού, της μισαλλοδοξίας, της καχυποψίας και του φόβου, που καλλιεργήθηκαν από τον ανταγωνισμό, τον καταναλωτισμό, την επίδειξη και, δυστυχώς, κατά καιρούς ενισχύθηκαν με την ανοχή της πολιτείας.
Ανάγκη ανάδειξης, λοιπόν, του καθενός μας σε πρόσωπο. Εκεί βρίσκεται η ουσία του ανθρωπισμού, η δύναμη του πνεύματος, της κλασικής παράδοσης και της ορθόδοξης πίστης. Στο υπεύθυνο κοινωνικό ον, στον πολίτη που έχει την πνευματική και ηθική δύναμη να αυτοπροσδιορίζεται όχι σε μια αυτιστική εσωστρέφεια, αλλά σε σχέση πάντα με το Εσύ και τον ΄Αλλον και παράλληλα σε κοινωνία με το Αιώνιο Σύ. Ο ΄Αλλος βέβαια είναι ο αδελφός, ο φίλος, ο συμπολίτης, ο κατατρεγμένος ξένος, τον οποίο ο άνθρωπος, ως πρόσωπο, ως πολίτης, ως πνευματική και ηθική οντότητα δεν μπορεί παρά να τον αντιμετωπίζει ως ισότιμό του.
***
Στη δική της ομιλία, η ομότιμη καθηγήτρια του Παντείoυ Πανεπιστημίου και συγγραφέας κ. Νίκη Καλτσόγια-Τουρναβίτη υπογράμμισε και τα εξής:
[...] Είχα τη χαρά να διαβάσω το βιβλίο αυτό του Γιάννη Κωβαίου τον Ιούλιο σ’ ένα μικρό, άγνωστο στους πολλούς, παράδεισο δίπλα στη θάλασσα. Διαβάζοντάς το έκανα διάλογο μαζί του κι’ έγραφα τις σκέψεις και τα σχόλιά μου σε κάθε σελίδα του. Έτσι όταν μου έκανε αργότερα την τιμή να με καλέσει να μετάσχω στην παρουσίασή του, δέχθηκα με χαρά, γιατί ήμουν ήδη έτοιμη και κατασταλαγμένη ως προς την αξιολόγησή μου.
[...] Ασφαλώς, τα θέματα που επιλέγει να αναδείξει ο Γιάννης Κωβαίος ανήκουν στα μεγάλα και πολύ κρίσιμα θέματα της εποχής μας. Μόνο που έχει ένα μοναδικό τρόπο να τα προβάλλει. Η θαυμάσια, πολύπλευρη παιδεία του, και ιδιαίτερα οι γνώσεις του ελληνικού κλασικού πολιτισμού και της ιστορίας του τόπου, που διαθέτει, αλλά και σύγχρονων θεωρητικών και επιστημονικών γνώσεων, αποτελούν ένα πολύχρωμο υφάδι, που με αυτό υφαίνει το λόγο του. Με το βιβλίο του αυτό προσφέρει μια ανανέωση του δοκιμιακού λόγου. Ο λόγος στο κλασικό δοκίμιο είναι ήπιος, διαυγής, με λογοτεχνικές αρετές. Εδώ ο λόγος του είναι γεμάτος πάθος, νεανική ορμή, επαναστατικός, ασυμβίβαστος. Λογοτέχνης, ποιητής, στοχαστής, άγρυπνο μάτι του κοινωνικού και πολιτικού γίγνεσθαι και κατανόησης των αλλαγών στο σύγχρονο κόσμο.
[...] Ο Γιάννης Κωβαίος είναι μια συνείδηση που ζει στην εποχή της. Σαρκάζει όσα στραβά βλέπει. Απελπίζεται και ελπίζει. Ταράζει από το λήθαργο. Ένας διανοούμενος που κατεβαίνει στον έντυπο δρόμο, με το λόγο του. Ηχηρό, πύρινο, στέρεα δομημένο, άφοβο, ασυμβίβαστο. Τα κείμενά του έχουν φωνή. Ο λόγος του συχνά είναι σαν βέλη σε φαρέτρα πολεμιστή. Μέσα από την έκρηξη συγκίνησης που δίνει, θέτει και τη δική του ευθύνη. Ψάχνει να βρει βηματισμό, Ισορροπία. Και τη βρίσκει. Το μήνυμά του είναι: Η ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. Και η πολιτική είναι το όπλο της Δημοκρατίας.   
Δεν είναι ουτοπιστής. Διερωτάται: Υπάρχει καιρός; Ασφαλώς. Όσο υπάρχουν τέτοιοι δάσκαλοι υπάρχει ελπίδα.
Κυρίες και Κύριοι,
Κλείνοντας τη μελέτη του βιβλίου του στις 20 Ιουλίου στο Δρέπανο, σημείωνα στο εσωτερικό του εξώφυλλο: Στρατευμένη γνώση. Αντέχει κανείς να το διαβάσει;

***
Τέλος, στην πρόσφατη μέσω του βιβλίου γνωριμία του με τον συγγραφέα αναφέρθηκε ο καθηγητής Διεθνούς Πολιτικής, κοσμήτορας της οικείας Σχολής και διευθυντής του Κέντρου Ανατολικών Σπουδών του Παντείου Πανεπιστημίου κ. Χριστόδουλος Γιαλλουρίδης, ο οποίος δήλωσε εντυπωσιασμένος από το περιεχόμενο και τη μαχητικότητα των θέσεων του Κωβαίου γύρω από τα εθνικά θέματα και περιέστρεψε την εισήγησή του στη δοκιμασία του Ελληνισμού λόγω του Κυπριακού, προσβλέποντας μαζί με τον συγγραφέα σε μια ριζική "Αναγέννηση του έθνους".
   Μελωδικές εξαίσιες "γέφυρες" ανάμεσα στις ομιλίες έκανε ο γνωστός μουσικοσυνθέτης, δάσκαλος της Μουσικής και πρωτοψάλτης κ. Βασίλης Χατζηνικολάου εκτελώντας στο πιάνο συνθέσεις Μπάρτοκ, Σαββόπουλου, Χατζηδάκι αλλά και διασκευές του.
 
>>> Το φωτογραφικό υλικό για το κολάζ είναι του φίλου Γιάννη Παπαϊωάννου.

6 Οκτωβρίου 2013

"ΣΕ Δ΄ ΠΡΟΣΩΠΟ": ΣΑΣ ΠΡΟΣΚΑΛΩ ΣΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

 
Φίλες και φίλοι, έχω την τιμή να σας προσκαλέσω
και θα είναι μεγάλη η χαρά μου να ιδωθούμε
στην παρουσίαση του βιβλίου μου
 
«ΣΕ Δ΄ΠΡΟΣΩΠΟ»
 Τη ΔΕΥΤΕΡΑ 14 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013, ώρα 20.00
στο "ΣΠΙΤΙ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ", Ξενοφώντος 2Α Σύνταγμα
 
Για το βιβλίο θα μιλήσουν:
Νίκη Καλτσόγια - Τουρναβίτη, ομότιμη καθηγήτρια Παντείου Πανεπιστημίου, συγγραφέας.
Χάρις Σχολινάκη - Χελιώτη, δ.φ., Επίτιμη Σχολική Σύμβουλος Δ.Ε.
Χριστόδουλος Γιαλλουρίδης, Καθηγητής Διεθνούς Πολιτικής Διευθυντής του Κέντρου Ανατολικών Σπουδών του Παντείου Πανεπιστημίου
 Στο πιάνο θα συνοδεύσει ο μουσικοσυνθέτης Βασίλης Χατζηνικολάου.
 


ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ "ΦΡΕΑΤΟΣ"

 
Το Σάββατο, λοιπόν, 5 Οκτωβρίου 2013 -προσωπικά χάρηκα και τη σύμπτωση με την Παγκόσμια Ημέρα των Εκπαιδευτικών!- έγινε στο πατάρι του "ΑΡΜΟΥ" η παρουσίαση του περιοδικού μας. Κόσμος πολύς και εκλεκτός!
Ομιλίες καίριες και μεστές!
 
Από αριστερά: Ο ιδιοκτήτης-δ)ντής Δημήτρης Αγγελής
και οι ομιλητές Αλέξης Ζήρας, Νατάσα Κεσμέτη και Νίκος Βατόπουλος
 
 
Ο έγκριτος δημοσιογράφος της "Καθημερινής" κ. Νίκος Βατόπουλος εξέφρασε τον θαυμασμό του για "το φιλόδοξο και πολύ αξιόλογο, όπως δείχνουν και τα 3 ως τώρα τεύχη και ιδίως το τελευταίο, εγχείρημα στους καιρούς αυτούς", χαιρέτισε την "αρμονική συνύπαρξη των γενεών συγγραφέων αλλά και εικαστικών, που συνεργάζονται με το ΦΡΕΑΡ" και κατέθεσε χρηστικές ιδέες, για να γίνει ευρύτερα γνωστό το περιοδικό.
Ο συγγραφέας και κριτικός κ. Αλέξης Ζήρας τόνισε τις αντιξοότητες με τις οποίες καλούνται να αναμετρηθούν πάντα -και ιδιαίτερα σήμερα- οι εκδόσεις περιοδικών Λόγου δηλώνοντας την ικανοποίησή του για τις έως τώρα επιδόσεις του ΦΡΕΑΤΟΣ.
Η συγγραφέας και εκ των μελών της συντακτικής ομάδας κ. Νατάσα Κεσμέτη σκιαγράφησε την ταυτότητα του νέου περιοδικού διαμέσου αποσπασμάτων κειμένων των εκδοθέντων τευχών, όπως του Μητροπολίτη Περγάμου κ. Ιωάννου Ζηζιούλα, του καθηγητή κ. Διονύση Μαγκλιβέρα, του Κώστα Κουτσουρέλη, της Έλενας Σταγκουράκη, του Γιώργου Βαρθαλίτη, του Θεόδωρου Παντούλα, του Κώστα Βραχνού, του Χαράλαμπου Φύτρου, του Γιάννη Β. Κωβαίου κ.ά.
 


1 Οκτωβρίου 2013

ΤΟ "ΦΡΕΑΡ" ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΕΤΑΙ!

 
 
Εκδήλωση στον "Αρμό"
Σάββατο 5 Οκτωβρίου
 
Σας προσκαλούμε στην παρουσίαση του περιοδικού
(και των τριών τευχών) το Σάββατο 5 Οκτωβρίου και ώρα 12 το μεσημέρι
στο πατάρι του "Αρμού" (Μαυροκορδάτου 11, Αθήνα).
 
Για το Φρέαρ θα μιλήσουν ο δημοσιογράφος της Καθημερινής Νίκος Βατόπουλος και οι συγγραφείς Αλέξης Ζήρας και Νατάσα Κεσμέτη.
Σας περιμένουμε!  

11 Σεπτεμβρίου 2013

Δωρικού ρυθμού μετά... τρούλου. Ή: Καθώς θα χτυπάει το πρώτο κουδούνι...

ΚΑΘΩΣ ΘΑ ΧΤΥΠΑΕΙ ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΚΟΥΔΟΥΝΙ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΓΙΑΣΜΟ…
ΚΑΙ ΘΑ ΜΠΑΙΝΟΥΜΕ ΣΤΙΣ ΑΙΘΟΥΣΕΣ ΜΟΥΔΙΑΣΜΕΝΟΙ ΟΣΟ ΠΟΤΕ…
ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΚΑΘΩΣ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ ΒΑΛΛΟΝΤΑΙ…

[…] Τί δυνάμεις πομένουν, ραγε, στν λληνισμό, γι ν ποπειραθον τν ναβίωση κα πιβίωσή του; Θ φανε κοινότοπο, στόσο μ τν ες τοπον παγωγ θ καταλήξουμε στς τελευταες φεδρεες το πνευματικο κόσμου μας! Θ ποφύγω μεγαλοστομίες, το τύπου « πιστήμη, Διανόηση, Τέχνη ποτελον τ σωσίβιά μας κα σήμερα πως νέκαθεν». Θ ξεχωρίσω, μως, ρκετος μεμονωμένους πιστήμονές μας, πο διαπρέπουν σ λο τν κόσμο· ρκετος ργάτες το πνεύματος κα τς τέχνης, πο κερδίζουν πάξια διακρίσεις ντς  κα κτς τν τειχν· ρκετος κπαιδευτικούς μας, πο ξεπερνον τ μιζέρια τν γραφειοκρατν κα τ μονοπώληση τς κουλτούρας κα τς διαπαιδαγώγησης π μηχανισμος λλότριους, γι ν ποτίσουν τν καλλιέργεια τν λλήνων· ρκετούς, τέλος, κληρικούς, πο ν μέσω πολλν «ληστν» γωνίζονται κόμη στ «κρυφ σχολει» τν λληνορθόδοξων ξιν!
    Μέσα σ’ να διεθνς τοπίο «New Age» κα «New Deal», μ σα ατ συνεπάγονται γι τ θη, γι τς δέες, γι τν λόγο, γι τν πίστη, γι τ σωματικ κα κυρίως  τν ψυχικ γεία λων σοι – κόντες κοντες – ναστρεφόμαστε, δοκιμάζουμε συμμετέχουμε στν κυρίαρχη κουλτούρα, μέσα σ’ να τέτοιο τοπίο, κάμποσοι εραπόστολοι τς λληνικότητας δίνουν κα κερδίζουν κα σήμερα μάχες! Στηρίζουν κα προωθον τν λληνικ γλώσσα κα τς λληνικς σπουδς σ πανεπιστήμια κα νστιτοτα λης τς φηλίου. Πρωτοστατον στ συμμαχία γι τν πιστροφ τν γλυπτν το Παρθενώνα. πομιμνήσκουν σ πιλήσμονες τ ποικίλα «χρέη» τους πρς τν λληνισμό. Διανοίγουν στ ντουβάρια τν ναν, τν σχολείων, τν πολιτιστικν κέντρων τος μυστικος –κε καταντήσαμε!– εραγωγούς, γι ν’ ναπνέει λλάδα! Κα βέβαια, ναφερόμαστε κα τιμομε τος φωτισμένους, δηλαδ τος παιδαγωγούς, χι τος τυφλούς, τος κεκράκτες το θνικο πνεύματος.
    Μ τ συστράτευση κα ναρίθμητων γνήσιων Φιλελλήνων μεταξ τν πνευματικν κύκλων λου το κόσμου, σφυγμς το λληνισμο χει πολλς λπίδες ν ξαναχτυπήσει σ ρυθμό. ς πομε, σ δωρικ ρυθμό μετά... τρούλου. τσι, γι τ σύνθεση! Γιατί, τελευταα, κτς π τος ξενομανες, κτς π’ τος φιάλτες κα κτς π τος ναίσθητους συμπατριτες μας, νεφύησαν κα ο μαχητς τς διελκυστίνδας, πο κφράζουν «γνησιότερα» τν λληνισμό. ντ ν συμπράξουν γι τν ναβίωσή του, ναβίωσαν ριδες κα δεολογήματα το μακρινο παρελθόντος, μοιρασμένοι σ λάτρεις τς πρ Χριστο λλάδας κα σ φανατικούς τς ρθόδοξης μετ Χριστόν. Οδείς, στόσο, χει τ δικαίωμα ν καταφέρει μι τέτοια τσεκουρι στν διάλειπτη πορεία το λληνισμο π χιλιάδες χρόνια, ετε μ Δία κα Πότνια Κυρία ετε μ Χριστ κα Παναγία. Στ κάτω-κάτω, «νεκροθάπτες» το λληνισμο περίσσευαν πάντοτε. ναγεννητς χρειαζόμαστε!

 (Από το βιβλίο μου «ΣΕ Δ΄ ΠΡΟΣΩΠΟ», Αθήνα 2013)
Η αρμονική συνύπαρξη 10 και πλέον αιώνων στην Αρχαία Αγορά της Αθήνας ενός κλασικού μνημείου στο βάθος, του Ηφαιστείου (γνωστού ως Θησείου), και του ναού της μεσοβυζαντινής περιόδου των Αγίων Αποστόλων του Σολάκη αποτελεί τη σιωπηρή δήλωση των προγόνων μας  ότι Η ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ ΕΙΝΑΙ ΕΝΙΑΙΑ, ΑΔΙΑΙΡΕΤΗ ΚΑΙ ΑΤΑΛΑΝΤΕΥΤΗ ΣΤΟΥΣ ΑΙΩΝΕΣ! Α Δ Ι Α Λ Ε Ι Π Τ Η !
Έτσι κι αλλιώς, το έχουν βροντοφωνάξει ο  Γεώργιος Πλήθων, ο Μακρυγιάννης, ο Κολοκοτρώνης και τόσοι άλλοι! ΑΣ ΜΑΣ ΑΦΗΣΟΥΝ ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ ΝΑ ΣΤΗΡΙΖΟΜΑΣΤΕ ΚΑΠΟΥ!